voor vermogende particulieren, bedrijven & DGA’s en ondernemers

Wat zijn de fiscale gevolgen als een DGA de economische eigendom van een pand overdraagt aan de eigen BV?

Bij overdracht van alleen de economische eigendom blijft de DGA juridisch eigenaar, maar gaan de waardeontwikkeling, huurinkomsten, kosten en risico’s over naar de BV. Het pand verdwijnt daardoor in beginsel uit box 3 van de DGA. Een eventuele vordering op de BV valt doorgaans onder de TBS-regeling in box 1. Rond de peildatum van 1 januari moet rekening worden gehouden met de regeling tegen peildatumarbitrage. Over de overdracht is overdrachtsbelasting verschuldigd: in 2026 10,4% voor een niet-woning en 8% voor een woning.

Wat houdt de overdracht van de economische eigendom van een pand aan de eigen BV in?

Bij overdracht van alleen de economische eigendom blijft de DGA juridisch eigenaar van het pand. Vaak wordt een leveringsverplichting jegens de BV overeengekomen (meestal op afroep, tegen een vooraf vastgestelde prijs). Het economische belang gaat volledig over naar de BV. Onder het economische belang wordt verstaan de waardeontwikkeling, de huurinkomsten, het risico van waardedaling en alle kosten en lasten die betrekking hebben op het pand.
Naar buiten toe blijft de DGA als juridisch eigenaar zichtbaar, bijvoorbeeld in het Kadaster. In de verhouding tussen DGA en BV is de BV de economisch gerechtigde.

Wat zijn de gevolgen voor box 3?

Zodra de DGA de volledige economische eigendom van het pand overdraagt aan zijn BV, verdwijnt het pand in beginsel uit box 3 van de DGA.
Wat ervoor terugkomt (een vordering op de BV of alleen de ‘blote’ juridische eigendom) bepaalt of er toch nog iets fiscaal relevants overblijft. Dat zit dan meestal niet in box 3, maar in box 1 (TBS-regeling), of het heeft helemaal geen zelfstandige waarde meer. Dat laatste is het geval als de BV de volledige koopprijs al heeft voldaan, zodat bij de latere juridische levering niets meer hoeft te worden betaald.

Wanneer is de TBS-regeling in box 1 van toepassing?

Is de koopsom nog niet (volledig) betaald door de BV? Dan resteert een vordering van de DGA op de BV. Omdat de DGA een aanmerkelijk belang heeft in die BV, valt deze vordering doorgaans onder de terbeschikkingstellingsregeling (art. 3.91 en 3.92 Wet IB 2001). De rente en waardeveranderingen van de vordering worden dan belast in box 1.

Wanneer is de regeling tegen peildatumarbitrage van toepassing?

Vindt de overdracht plaats binnen een periode van drie maanden rond de peildatum van 1 januari (de arbitrageperiode loopt daardoor van 1 oktober tot en met 31 maart)? En leidt dit tot een tijdelijke verschuiving tussen de box 3-categorieën ‘overige bezittingen’, ‘banktegoeden’ en ‘schulden’? Bijvoorbeeld omdat het pand vlak vóór de peildatum uit box 3 verdwijnt en het ontvangen geld kort ná de peildatum weer in overige bezittingen wordt omgezet, of omdat een schuld tijdelijk wordt verlaagd. Dan kan de Belastingdienst die handelingen voor de box 3-heffing negeren.

Is er overdrachtsbelasting verschuldigd?

De overdracht van de economische eigendom van een onroerende zaak is een belastbaar feit (art. 2 lid 2 WBR). Is de overdracht niet vastgelegd in een notariële akte, dan moet de DGA als overdrager dit binnen twee weken bij de Belastingdienst melden (art. 54 WBR).
Het tarief in 2026 is 10,4% voor niet-woningen (zoals bedrijfspanden) en 8% voor woningen, over de waarde in het economisch verkeer. Het verlaagde tarief van 2% geldt alleen voor een natuurlijke persoon die de woning zelf als hoofdverblijf gaat gebruiken en is bij verkrijging door een BV dus niet van toepassing.
Betreft het een pand in het buitenland? Dan is geen Nederlandse overdrachtsbelasting verschuldigd, omdat overdrachtsbelasting alleen wordt geheven over in Nederland gelegen onroerende zaken en de rechten daarop.

Noot: Het antwoord is gebaseerd op de bij ons bekende wetgeving en jurisprudentie per de hierboven aangegeven datum.