Een STAK is een veelgebruikte structuur om vermogen en zeggenschap binnen een familiebedrijf te scheiden. Hieronder een uitleg van hoe het werkt, waarom het wordt ingezet en wat de fiscale gevolgen zijn.
Wat is een STAK?
Een STAK is een stichting die aandelen van een BV in beheer neemt en daar certificaten voor uitgeeft. Daarmee wordt de juridische eigendom van de aandelen losgekoppeld van de economische rechten op die aandelen.
Die certificaten vertegenwoordigen het economische belang: recht op dividend en recht op waardegroei. De certificaathouders zijn bijvoorbeeld de kinderen. Zij profiteren van de economische waarde, maar hebben geen direct stemrecht op de aandelen van de BV.
Precies daarmee creëer je de scheiding tussen bezit en zeggenschap. Het bestuur van een STAK bestaat vaak uit de voormalige aandeelhouders van de BV.
Het bestuur van de STAK is daarna formeel ook de bestuurder van de BV.
Indien het bestuur van de BV besluit tot uitdeling van dividend, dan wordt dat uitgedeeld aan de STAK, die het vervolgens één-op-één doorgeeft aan de certificaathouders.
Soms heeft een STAK geen aandelen in een BV maar bezit zij rechtstreeks een aandelenportefeuille.
Waarom wordt een STAK gebruikt?
Een STAK is vooral interessant als je vermogen wilt beschermen en gecontroleerd wilt overdragen, zonder meteen de regie over je bedrijf kwijt te raken. Dat speelt vaak bij familiebedrijven, beleggings-bv’s en holdings met substantieel vermogen.
Met een STAK kun je de continuïteit van je onderneming beter borgen. Je laat kinderen meeprofiteren van de waardeopbouw via certificaten, terwijl jij via het STAK-bestuur de beslissingsmacht houdt. Dat is ideaal als je kinderen nog studeren, nog geen ervaring hebben met ondernemen, of als je eerst wilt zien wie er later écht in de zaak wil werken. Of gewoon om een stuk vermogen over te hevelen naar de kinderen.
Belangrijk is om te weten dat degenen die certificaathouder zijn geen enkele zeggenschap hebben; de zeggenschap ligt bij de bestuurders van de STAK.
Wat regel je in de statuten van de STAK?
In de statuten en administratievoorwaarden leg je vast hoe bestuurders worden benoemd en ontslagen, hoe dividendbeleid wordt bepaald, hoe je met conflicten omgaat en hoe certificaten kunnen worden overgedragen.
In de praktijk zie je vaak dat ouders de overgang naar meer zeggenschap gefaseerd vormgeven. Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat het kind vanaf achttien jaar periodiek meer informatie en inzicht in de cijfers krijgt, bijvoorbeeld via rapportages, een jaarlijks gesprek over de BV en de STAK, en misschien een adviesrol bij nieuwe investeringen. In een later stadium, bijvoorbeeld na afronden van een studie, na een aantal jaren werkervaring of bij toetreding tot de directie van de werkmaatschappij, kan het kind dan daadwerkelijk toetreden tot het STAK-bestuur.
Hoe regel je in de praktijk de overgang van het vermogen naar de kinderen via een STAK?
Bij de inbreng van vermogen in de STAK worden certificaten uitgegeven aan de inbrengers van het vermogen: vaak de ouders. De certificaten geven recht op dividend maar delen ook in de waardeaangroei van de bezittingen van de STAK.
Jaarlijks kunnen de ouders een deel van de certificaten schenken aan de kinderen.
Hoe de fiscaliteit uitwerkt
Of dividend op certificaten wordt belast in Box 2 of Box 3 hangt af van de omvang van het belang van de certificaathouder. Heeft de certificaathouder (samen met een eventuele fiscaal partner) een aanmerkelijk belang, dat wil zeggen 5% of meer van de certificaten, dan wordt het dividend belast in Box 2 van de inkomstenbelasting. Bij een kleiner belang vallen de certificaten in Box 3, en wordt geheven over het forfaitaire rendement in plaats van het daadwerkelijk ontvangen dividend. Dit is met name relevant wanneer certificaten geleidelijk aan meerdere kinderen worden geschonken, waardoor het individuele belang per kind onder de 5%-grens kan komen.
Bij het schenken door de ouders aan de kinderen wordt er bij de kinderen schenkbelasting geheven.
Noot: Het antwoord is gebaseerd op de bij ons bekende wetgeving en jurisprudentie per de hierboven aangegeven datum.