Een schenking op papier (ook wel schenking onder schuldigerkenning genoemd) is een estate planningsinstrument waarbij vermogen wordt overgedragen zonder dat er daadwerkelijk geld wordt overgemaakt: de schenker erkent het bedrag schuldig en leent het in feite direct terug. Voor de fiscale werking moet aan twee harde eisen worden voldaan — een notariële akte en jaarlijks daadwerkelijk minimaal 6% rente betalen — en heeft de schenking gevolgen voor de schenk- en erfbelasting en voor box 3.
Wat is een schenking op papier?
Een schenking op papier (ook wel schenking onder schuldigerkenning genoemd) is een estate planningsinstrument waarbij je vermogen overdraagt zonder dat er daadwerkelijk geld wordt overgemaakt. Hieronder een overzicht van hoe het werkt, de vereisten en de fiscale gevolgen.
Wat houdt het in?
Je “schenkt” op papier een bedrag aan bijvoorbeeld je kind, maar in plaats van het bedrag daadwerkelijk over te maken, erken je het schuldig. Je leent het bedrag dus in feite direct weer terug van de begunstigde: het geld blijft bij jou, maar de ontvanger krijgt een (niet-opeisbare) vordering op jou ter grootte van het geschonken bedrag. Meestal wordt afgesproken dat de vordering pas opeisbaar is bij jouw overlijden.
Wat zijn de twee harde formele eisen?
- Er is een notariële akte verplicht (art. 7:177 BW). Zonder notariële vastlegging vervalt de schuld bij overlijden en telt het bedrag alsnog mee in de nalatenschap.
- Jaarlijks moet daadwerkelijk minimaal 6% rente worden betaald over het schuldig erkende bedrag, reëel overgemaakt (niet bijgeschreven op de schuld) en aantoonbaar via bankafschriften. Wordt dit nagelaten, dan vervalt de aftrekbaarheid bij overlijden.
Wat zijn de gevolgen voor de schenkbelasting en erfbelasting?
Schenkbelasting: over het bedrag boven de jaarlijkse vrijstelling (2026: € 6.908 per kind, € 2.769 per kleinkind) geldt voor kinderen 10% tot € 158.669, en daarboven 20%.
Erfbelasting: bij overlijden is het schuldig erkende bedrag aftrekbaar van de nalatenschap, mits steeds aan de renteverplichting is voldaan.
Wat zijn de gevolgen voor box 3?
Aangifteplicht: zowel schenker als ontvanger moeten de schuld/vordering jaarlijks in de aangifte inkomstenbelasting (box 3) opnemen.
Box 3 bij de ontvanger: de vordering telt mee als bezitting; de ontvangen rente is niet los belast, maar valt onder het forfaitaire rendement. De ontvangen rente is wel belast als gekozen wordt voor het werkelijke rendement.
Box 3 bij de schenker: de schuld komt in mindering op het vermogen. De betaalde rente is voor de schenker aftrekbaar als gekozen wordt voor het werkelijke rendement.
Noot: Het antwoord is gebaseerd op de bij ons bekende wetgeving en jurisprudentie per de hierboven aangegeven datum.