voor vermogende particulieren, bedrijven & DGA’s en ondernemers

Wat is de stand van zaken rond de nieuwe Zelfstandigenwet?

Het kabinet wil met de Zelfstandigenwet duidelijke spelregels bieden voor werken als zelfstandige, schijnzelfstandigheid tegengaan en de bescherming van werknemers intact laten. Het wetsvoorstel werkt met twee toetsen: een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets. Wie aan beide voldoet, valt binnen een ‘veilige haven’. Op 1 oktober 2026 is een tweede internetconsultatie gestart; de beoogde inwerkingtreding is 1 januari 2028.

Wat wil het kabinet met de nieuwe Zelfstandigenwet?

Het kabinet wil met een nieuwe Zelfstandigenwet meer rust en duidelijkheid bieden aan zelfstandigen en opdrachtgevers. De wet moet duidelijke spelregels bieden, schijnzelfstandigheid tegengaan en tegelijkertijd de bestaande bescherming van werknemers intact laten.

Wat is op dit moment de positie van de zelfstandige?

Op dit moment bestaat volgens het kabinet nog te veel onduidelijkheid over de vraag wanneer iemand als zelfstandige kan werken. Dat kan schijnzelfstandigheid in de hand werken, maar ook leiden tot risicomijdend gedrag van opdrachtgevers en het onnodig uitsluiten van zelfstandigen. Ondanks het huidige wettelijke kader en de jurisprudentie van de Hoge Raad blijft er veel discussie bestaan over de kwalificatie van arbeidsrelaties.

Wat is het doel van de nieuwe Zelfstandigenwet?

De Zelfstandigenwet moet daarom een ‘veilige haven’ creëren. Wie volgens de nieuwe spelregels werkt, weet zeker dat hij als zelfstandige kan werken.

Uitgangspunten zijn dat een zelfstandige onafhankelijk is, ondernemersrisico’s draagt en daarvan kan profiteren, en de vrijheid heeft het werk zelf te organiseren. Die ruimte gaat volgens het kabinet samen met de verantwoordelijkheid om de risico’s van zelfstandig werken goed te regelen.

Met welke toetsen wordt zelfstandigheid beoordeeld?

Het wetsvoorstel werkt met twee toetsen met een beperkt aantal concrete criteria. De zelfstandigentoets ziet op de persoon van de zelfstandige. De werkrelatietoets kijkt naar diens vrijheid en onafhankelijkheid binnen een opdracht en daarmee naar het ontbreken van ‘gezag’. Beide toetsen worden opgenomen in artikel 7:610 BW, het artikel dat de arbeidsovereenkomst definieert.

Een toetsingscommissie en sectorale rechtsvermoedens maken geen onderdeel uit van de wet. Het kabinet vindt dat de markt allereerst gebaat is bij duidelijke spelregels.

Hoe blijft de bescherming van werknemers gewaarborgd?

De bescherming van werknemers mag door de Zelfstandigenwet op geen enkele manier worden aangetast. Daarom wordt een bepaling toegevoegd die regelt wanneer géén sprake is van gezag en iemand dus in ieder geval als zelfstandige kan werken. Het kabinet beoogt niets te wijzigen aan de huidige kwalificatie van werknemers en de bijbehorende bescherming.

Wanneer moet de Zelfstandigenwet ingaan?

Eind september 2026 is het wetsvoorstel aangeboden voor uitvoeringstoetsen. Op 1 oktober 2026 is een tweede internetconsultatie gestart, die loopt tot en met 29 oktober 2026. Tegelijk volgt een nieuwe toets door het Adviescollege toetsing regeldruk. Daarna wil het kabinet het voorstel zo snel mogelijk bij de Raad van State indienen. Behandeling door de Tweede en Eerste Kamer is voorzien in 2027, zodat de Zelfstandigenwet op 1 januari 2028 in werking kan treden.

Geldt de Zelfstandigenwet ook voor bestaande opdrachten?

Ja. In het wetsvoorstel is geen overgangsrecht opgenomen. De nieuwe regels gaan bij inwerkingtreding direct gelden voor zowel bestaande als nieuwe arbeidsrelaties. Het is daarom verstandig om lopende overeenkomsten met zelfstandigen tijdig aan de nieuwe toetsen te toetsen.

Noot: Het antwoord is gebaseerd op de bij ons bekende wetgeving en jurisprudentie per de hierboven aangegeven datum.