Onderhanden werk moet fiscaal worden gewaardeerd op het gedeelte van de overeengekomen vergoeding dat is toe te rekenen aan het al verrichte deel van het werk. Dit betekent dat er steeds voortschrijdend winst wordt genomen op een project, in plaats van pas bij voltooiing. De waardering bestaat uit directe kosten, een deel van de algemene kosten en een winstopslag, en sluit bewust nauw aan bij de commerciële “percentage of completion”-methode.
Wat is de wettelijke basis voor de fiscale waardering van onderhanden werk?
In artikel 3.29b van de Wet Inkomstenbelasting 2001 staat aangegeven dat de waardering van onderhanden werk wordt gesteld op het gedeelte van de overeengekomen vergoeding voor het aangenomen werk dat is toe te rekenen aan dat onderhanden werk. Op grond van artikel 8, eerste lid, Wet Vpb 1969 is deze bepaling ook van toepassing voor vennootschapsbelastingplichtige lichamen.
Hoe moet ik dit praktisch toepassen?
Het betekent dat de balanswaarde het gedeelte is van de overeengekomen vergoeding voor het aangenomen werk dat is toe te rekenen aan het al verrichte deel van het werk. Er moet dus steeds voortschrijdend winst worden genomen op een project; winst mag niet pas op het moment van voltooiing worden verantwoord.
Hoe is de waardering van onderhanden werk opgebouwd?
- Directe kosten: lonen, materialen, machinekosten/afschrijving, energie, werk door derden. Hierop mag in mindering worden gebracht wat al aan de klant is gefactureerd.
- Constante deel van de algemene kosten: bijvoorbeeld loonkosten van de algemene leiding en huisvestingskosten, plus overige indirect toerekenbare kosten en financieringskosten.
- Winstopslag: een evenredig deel van de verwachte winst moet worden geactiveerd. Dit winstaandeel mag nooit negatief zijn.
Wat is het verschil met de commerciële waardering?
De wetgever heeft de regeling bewust dicht bij de commerciële “percentage of completion”-methode van jaarrekeningen gelegd om verschillen tussen de fiscale en commerciële balans te verkleinen. Toch kunnen er verschillen ontstaan, doordat fiscaal de geactiveerde kosten worden verhoogd met een toerekenbaar winstdeel en eventueel verlaagd met een verliesvoorziening, volgens een net iets andere systematiek dan de commerciële regels. Bij een voorgecalculeerd verlies mag op grond van goed koopmansgebruik een verliesvoorziening worden gevormd, die in mindering komt op de balanspost onderhanden werk.
Hoe werkt onderhanden werk bij dienstverleners?
Ook vrije beroepsbeoefenaren en andere dienstverleners vallen onder deze wettelijke regeling. De winst moet worden genomen zodra het werk is verricht. De waarde wordt gesteld op basis van de werkelijk gemaakte uren maal het uurtarief; dit mag niet op basis van nattevingerwerk worden bepaald. Meestal worden algemene kantoorkosten buiten de directe kostprijs gehouden; wijkt dit in een concreet geval af van wat gebruikelijk is, dan is het verstandig dit nader te bekijken.
Noot: Het antwoord is gebaseerd op de bij ons bekende wetgeving en jurisprudentie per de hierboven aangegeven datum.